Het in de jaren 70 door prof. Ken Thomas en prof. Ralph Kilmann ontwikkelde TKI® assessment wordt wereldwijd gebruikt als hét leidende conflicthanteringsmodel binnen organisaties.

Tegenwoordig zijn Thomas en Kilmann zijn nog steeds actief met het onderwerp, zowel als sprekers als auteurs. Ralph Kilmann heeft inmiddels een holografische dimensie aan het driedimensionale model toegevoegd, een belangrijke ontwikkeling die uitstekend aansluit bij de snelle bewustzijnsontwikkeling in deze tijd.

Het TKI® en de voordelen ervan, vinden erkenning binnen verschillende onderzoeksgebieden die te maken hebben met gedrag, communicatie, bewustzijnsontwikkeling en leiderschap.

De twee onderzoekers ontwikkelden dit handige en zeer toegankelijke model om snel en effectief met weerstand in de communicatie en conflict om te gaan.
Het TKI® stelt mensen op elk niveau in een organisatie in staat inzicht te krijgen in hun conflicthanteringsstijlen.
Hierdoor stimuleert het mensen om conflicten met elkaar bespreekbaar te maken en daarmee tot passende oplossingen te komen.

Een conflict is eigenlijk elke situatie waar sprake is van een onverenigbaarheid van belangen van 2 of meer personen. Dus een woordenwisseling of discussie over belangen kan in die zin ook als conflict worden gezien. Wat opvalt is dat de communicatie en gedrag over en weer niet goed op elkaar zijn afgestemd, en dat de dynamiek met veel emoties gepaard gaat.

Het uitgangspunt voor het ontstaan van het model is dat mensen automatisch gedrag laten zien bij spannende communicatie of conflict. Er werd door Thomas en Kilmann gekeken naar 2 gedragsdimensies: assertiviteit, dus de mate waarin iemand voor zijn eigen belangen opkomt, en bereidwilligheid, dat is de mate waarin iemand ook bereid is rekening te houden met het belang van de ander. Assertiviteit is niet het tegenovergestelde van bereidwilligheid, ze zijn afzonderlijke, onafhankelijke dimensies in communicatiegedrag.

Het TKI® onderscheid 5 conflicthanteringsstijlen: doordrukken (forceren), samenwerken, compromis zoeken, vermijden en toegeven. Het assessment geeft een beeld van de mate waarin we een bepaalde stijl inzetten. Vaak is er sprake van één of meerdere voorkeursstijlen. De ene stijl is niet beter of slechter dan de anderen. Wel kan de ene stijl soms in specifieke situaties een betere aanpak zijn dan een door de persoon vaker ingezette voorkeursstijl. Dus afhankelijk van de situatie, de belangen en voor een goede afstemming op de ander, zet men dan bewust een andere, meer effectieve stijl in.
Het leren matchen van de eigen voorkeursstijlen met de stijl(en) van de ander is daarom een belangrijke manier om tot een opbouwende dialoog te komen.

Het in 2-dimensionaal model met de 5 conflicthanteringsstijlen in beeld:

 

 

 

Uit de mate van assertiviteit en bereidwilligheid naar de ander kan je eigenlijk onmiddellijk vaststellen hoeveel zorg er is voor het resultaat en hoeveel zorg er is voor de relatie. Wat valt er te zeggen over de aanwezigheid van assertiviteit en bereidwilligheid bij de 5 verschillende stijlen?

Forceren of doordrukken is assertief (en soms agressief) en niet-bereidwillig (win-lose). Men streeft slechts de eigen belangen na ten koste van de ander.
Samenwerken
is zowel assertief als bereidwillig. Men probeert een win-win oplossing te vinden die aan de belangen van beide personen tegemoet komt.
Compromis
 is gemiddeld qua assertiviteit en qua bereidwilligheid. Men probeert een acceptabele oplossing te vinden waarbij slechts gedeeltelijk aan de belangen van beide personen tegemoet wordt gekomen. Voor de meeste mensen voelt een compromis niet echt bevredigend, omdat beide partijen voor hun gevoel vaak teveel ‘inleveren’.
Vermijden
is niet-assertief en niet-bereidwillig (lose-lose). Men gaat het conflict helemaal uit de weg zonder dat er geprobeerd wordt aan de belangen van één van beide personen tegemoet te komen.
Toegeven
is niet-assertief en wel bereidwillig (lose-win). Men probeert aan de belangen van de ander tegemoet te komen ten koste van de eigen belangen.

Tot slot is het belangrijk om te beseffen dat de toegepaste stijlen de algemene intenties weergeven: het zijn dus de doelen die nagestreefd worden binnen een bepaalde stijl/houding, in plaats van specifieke gedragingen. Bij elke stijl kunnen namelijk allerlei soorten gedrag zichtbaar zijn. Je kan een conflict, discussie of moeilijk onderwerp bijvoorbeeld vermijden door 1. het ontwijken van het onderwerp, 2. contact vermijden met de betreffende persoon of 3. discussies of gesprekken uitstellen tot een ‘geschikter’ moment.

Bij iedere stijl horen dus bepaalde gedragingen die, als je die bij jezelf en anderen herkent, kunnen bijdragen aan de verbetering en effectiviteit van de communicatie.

Door deze inzichten biedt het TKI® en de feedback die je vanuit het assessment krijgt, een manier om uw vermogen om conflicten of spannende communicatie effectief te hanteren en in banen te leiden.

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email