Conflictvaardigheid heeft niet alleen te maken met het aanleren van communicatieve interventies maar ook met het temmen van onze angsten, schaamte en schuldgevoelens. Ook bij het aanspreken van medewerkers.

Van 2014-2016 deed Gytha Heins onderzoek naar het aanspreken door leidinggevenden (managers en bedrijfsleiders) van medewerkers die disfunctioneel gedrag vertoonden.* Uit dit onderzoek blijkt dat zo’n 80% van deze groep grote moeite heeft om personeel of collega’s direct aan te spreken bij ongewenst of ontoelaatbaar gedrag. In de interviews kwamen allerlei excuses naar voren waarom er niet snel, effectief en vol vertrouwen wordt aangesproken.

Na het lezen van haar bevindingen dacht ik alleen maar: het gaat hier om angst, pure angst. En die angst is meerkoppig: angst voor afwijzing (anderen vellen een oordeel over je) en angst voor verlies (deze actie heeft mogelijk dat gevolg, waardoor ik….verlies). Ervoor uitkomen dat men angst ervaart in het aangaan van gesprekken komt op papier misschien irreëel of minder professioneel over, maar in de praktijk kan dit vaak een heel groot probleem voor mens en bedrijf worden.

Angst heeft helaas een magnetisch effect op zelfsaboterend gedrag zoals: uitstellen, inslikken of opkroppen, zaken rationaliseren of bagatelliseren (dat is ook een vorm van rationaliseren overigens) of zaken dramatiseren (het emotioneel overwaarderen). Daarbij worden vaak excuses ingezet die met externe omgevingsfactoren te maken hebben zoals gebrek aan ‘tijd’, voorrang geven aan te behalen kpi’s of de ‘belangrijke’ mening van degenen waarvan we menen afhankelijk te zijn.

Angst maakt dat je niet in verbinding bent met jezelf, met wat je eigenlijk wilt bereiken. Je voelt je niet krachtig genoeg om je op het juiste moment uit te spreken over dat wat je niet aanstaat en over hoe je het wél wilt. Angst maakt dat je aan dingen denkt die mogelijk niet goed voor je gaan uitpakken, die consequenties hebben voor jouw welzijn. Je bent dus vooral niet bezig met waar het in het moment juist wel over gaat.

Als je bang bent voor een escalatie of verergering van een situatie, dan zal dat waarschijnlijk ook gebeuren, want je treedt niet snel en effectief op. En ook al zou het allemaal wel meevallen met die zogenaamde ‘angst’ maar heb je ondertussen wel een negatief verwachtingspatroon omtrent de kwestie, dan is de kans heel groot dat de uitkomst is zoals je dacht (jouw projectie van het toekomstbeeld dat je creëerde). Je angst of onzekere gevoelens leiden je af van waar het werkelijk over gaat. Je bent in je hoofd bewust of onbewust bezig met ‘wat als’ in plaats van ontspannen en gemakkelijk te bewegen in de richting van de ander en hem of haar aan te spreken of de onderhandeling met vertrouwen tegemoet treden.

Belangrijk dus om grip te krijgen op zelf bedachte doemscenario’s, al dan niet voortvloeiend uit eerdere ‘lastige’ ervaringen met dezelfde of andere personen. Je eerste stap is dus om je in ieder geval bewust te worden van jouw (negatieve) gedachten of verwachtingen, dus schrijf ze eens op. Tweede: kijk er vervolgens met compassie naar: als je je bewust wordt van je belemmerende overtuigingen oordeel dan vooral niet over je belemmerende overtuigingen. Dus wees niet te streng voor jezelf omdat je niet in alles ‘perfect’ beheerst.

Een goede manier om meer zelfvertrouwen te krijgen in die gebieden waar het voor ons het meeste ‘pijn’ doet en die daarom het meeste aandacht verdienen, is het ontwikkelen van je vaardigheden op dat gebied. Door ons zelf ruimte en tijd te geven om nieuwe vaardigheden aan te leren en deze toe te passen, zullen we stap voor stap nieuwe en betere ervaringen hebben. Daar hoort ook de vaardigheid bij om ons ontspannen en moeiteloos met de ander te verbinden. Niet alleen vanuit het hoofd benaderen maar ook vanuit het hart. Daar waar een open, oprechte verbinding vanuit ons hart tot stand komt, heeft angst namelijk geen bestaansrecht. De valkuil om ons op de werkvloer te verschuilen achter rationele benaderingen, cijfers, regels en protocollen is klassiek én een halve waarheid. We zijn geen robots, we zijn vaten emotie. Vandaar.

 

*Publicaties over dit onderzoek in MT-magazine (www.mt.nl/management)

In september 2018 start het nieuwe leiderschapsprogramma “Moeiteloos Moedige Gesprekken”.
Geïnteresseerd? Ik kom graag met je in gesprek!

Print Friendly, PDF & Email